Markdown to lekki język znaczników — czyli system formatowania tekstu za pomocą zwykłych znaków, bez klikania w przyciski. Nagłówek to `#`, pogrubienie to `**tekst**`, lista to `-`. Plik wygląda czytelnie nawet w surowej formie, przed jakimkolwiek renderowaniem. Stworzony w 2004 roku przez Johna Grubera i Aarona Swartza. Nazwa to celowy żart: "markup" (język znaczników jak HTML) → "markdown" (uproszczony, zejście w dół). ## Dlaczego Markdown wygrał Prostota i przenośność. Plik `.md` z 2004 roku otworzysz dziś w notatniku i przeczytasz bez problemu. Nie potrzebujesz żadnej aplikacji, żadnej licencji, żadnej wstecznej kompatybilności. To kontrast z formatami zamkniętymi: `.docx`, `.pages`, `.odt` — każdy wymaga właściwego programu, każdy może kiedyś przestać działać. Stąd filozofia [[Obsidian|file over app]]: dane w Markdownie przeżyją każde narzędzie, które dziś wybierasz. Markdown dziś napędza: GitHub, Reddit, Discord, Notion, Obsidian, Stack Overflow, wiele CMS-ów, dokumentację techniczną, e-booki. Kiedy piszesz gwiazdki w WhatsAppie żeby **pogrubić tekst** — też to Markdown. ## Ciekawostka: brak specyfikacji przez 10 lat Gruber nigdy nie opublikował formalnej specyfikacji Markdowna. Przez dekadę istniały dziesiątki "smaków" (flavors) — każda platforma implementowała go trochę inaczej. Dopiero w 2014 roku powstał **CommonMark** — próba standaryzacji z precyzyjną specyfikacją. GitHub Flavored Markdown (GFM) to najpopularniejszy rozszerzony wariant. Aaron Swartz — współtwórca Markdowna — był też współtwórcą RSS i jednym z autorów licencji Creative Commons. Zginął w 2013 roku w wieku 26 lat. Jedna z najbardziej tragicznych postaci internetu. ## Markdown w [[Obsidian|Obsidianie]] Obsidian używa Markdowna jako formatu bazowego i rozszerza go o kilka własnych składni: | Składnia | Efekt | |----------|-------| | `[[Nazwa notatki]]` | Wikilink do innej notatki | | `![[Notatka]]` | Osadzenie (transkluzja) notatki | | `==tekst==` | ==Podświetlenie== | | `^identyfikator` | Kotwica do konkretnego bloku | | `>[!NOTE] Tytuł` | Callout (kolorowe bloki) | | `\`\`\`dataview` | Zapytanie Dataview — dynamiczne listy | Te rozszerzenia działają tylko w Obsidianie. To trade-off: zyskujesz możliwości, tracisz pełną przenośność. Pliki nadal są czytelne w każdym edytorze — wikilinki wyglądają wtedy po prostu jak `[[tekst w nawiasach]]`. ## Źródła - [Markdown Guide](https://www.markdownguide.org/) — otwarty przewodnik referencyjny - [CommonMark Spec](https://spec.commonmark.org/) — formalna specyfikacja - [Obsidian: Basic formatting syntax](https://help.obsidian.md/Editing+and+formatting/Basic+formatting+syntax) - John Gruber, [*Markdown*](https://daringfireball.net/projects/markdown/) — oryginalna strona projektu