Jeśli chcesz zrozumieć, czym był [[Modernizm|modernizm]] w Polsce — nie sięgaj po podręcznik. Zacznij od tej serii. **„Rzeczpospolita modernistyczna"** to 12-odcinkowy cykl filmów dokumentalnych Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki. Każdy odcinek to inny wycinek — architektura władzy, sportu, mieszkalnictwa, przemysłu, kultury, sacrum. Razem tworzą obraz epoki, której nigdy nie traktowaliśmy poważnie — a która zaprojektowała Polskę, w której żyjemy. Seria jest znakomita. I niestety prawie nieznana. ## Odcinki | # | Tytuł | Czas | Link | |---|---|---|---| | 1 | Architektura Władzy | 32:17 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=n0GzURmI4GM&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=1) | | 2 | Architektura Sportu | 32:43 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=fYobCpBTs9M&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=2) | | 3 | Architektura mieszkaniowa — osiedla społeczne | 32:20 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=J-4wzbEdaLI&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=3) | | 4 | Architektura mieszkaniowa luksusowa | 33:11 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=llFrJox1Wu8&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=4) | | 5 | Architektura przemysłu — Port w Gdyni | 31:25 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=upNtIxFaMw0&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=5) | | 6 | Architektura przemysłu | 31:45 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=uSNCuWQPc8E&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=6) | | 7 | Architektura edukacji | 33:06 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=-EDSgbJBC1I&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=7) | | 8 | Architektura kultury | 33:01 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=lfcLcVYSLqI&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=8) | | 9 | Architektura biznesu i usług | 33:08 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=4KMfSyXwrxA&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=9) | | 10 | Architektura kurortów | 31:32 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=_mvwtfiMpLM&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=10) | | 11 | Architektura dworców | 32:06 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=8ikVIGa8CUk&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=11) | | 12 | Architektura sakralna | 29:28 | [YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=aF2wCRP0oI8&list=PLOxEmolK_ZXHFsdn9_Ab9XpFqtjKZmkgZ&index=12) | ## Dlaczego warto Serię robi NIAiU — instytut, który ma obsesję na punkcie dokumentowania polskiej architektury przed zapomnieniem. I dobrze, bo zapominamy szybko. Odcinek o osiedlach społecznych jest jednym z mocniejszych — pokazuje, że wielka płyta miała koncepcję. Tereny zielone, bliskość usług, pieszy zasięg codziennych potrzeb — to nie był przypadek. To była doktryna, często lepsza niż to, co dziś sprzedają deweloperzy jako "premium living". Odcinek o architekturze sakralnej to dobry punkt wejścia do debaty o relacji [[Modernizm|modernizmu]] i Kościoła — budynki, które próbowały mówić o sacrum nowym językiem. Z różnym skutkiem, ale z prawdziwym zamysłem. --- - [[Modernizm]] — szerszy kontekst filozoficzny i estetyczny - [[Urbanizm dzisiaj (2024)]] — co zostało z tamtej myśli urbanistycznej